Celebrate Creatief Leren 2.0 Feest van meervoudige intelligenties en talentontwikkeling

10 oktober 2018 

Over de intelligenties

Hoe ben je slim? Deze vraag kenmerkt de theorie van de Meervoudige Intelligentie, zoals in 1983 geïntroduceerd door de Amerikaanse Harvard professor Howard Gardner. Aanleiding waren zijn ervaringen als ontwikkelingspsycholoog met hoogbegaafde kinderen èn mensen met hersenletsel. In zijn boek Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences onderscheidde hij zeven vormen van intelligentie, waaraan uiteindelijk een achtste werd toegevoegd:
 
• linguïstische intelligentie
• logisch-mathematische intelligentie
• visueel-ruimtelijke intelligentie
• muzikale intelligentie
• kinesthetische intelligentie
• interpersoonlijke intelligentie 
• intrapersoonlijke intelligentie 
• naturalistische intelligentie
 
linguïstische intelligentie: denken in woorden, gevoeligheid voor de betekenis van taal, retoriek en schrijfvaardigheid
logisch-mathematische intelligentie: denken in cijfers, rekenen en kwantificeren, redeneren en logische verbanden zien.
visueel-ruimtelijke intelligentie: denken in beelden en drie dimensies, verbeelding, werken met objecten.
muzikale intelligentie: denken in klanken, melodieën, ritmes en rijm, stemgebruik of een instrument bespelen.
kinesthetische intelligentie: denken in beweging, lichaamsbeheersing, sportiviteit en behendigheid.
interpersoonlijke intelligentie: sociale intelligentie, denken over en begrijpen van anderen, effectieve interactie.
intrapersoonlijke intelligentie: zelfkennis, bewustzijn van eigen sterktes en zwaktes, persoonlijke doelen stellen en halen.
naturalistische intelligentie: begrijpen van de natuur, soorten en ecologische relaties classificeren, planten- en dierenverzorging.

Gardner vond de gebruikelijke IQ-test te beperkt voor het meten van intelligentie, omdat daarmee alleen verbaal, ruimtelijk en rekenkundig inzicht wordt gemeten. Intelligentie, ofwel de bekwaamheid om te leren en problemen op te lossen, kent meerdere
vormen, aldus Gardner. De vraag die gesteld zou moeten worden, is dus niet 'Hoe slim ben je?' maar
'Hoe ben je slim?'
Howard Gardner - Celebrate Creatief Leren

Kritiek en meerwaarde

De theorie van meervoudige intelligentie is niet onomstreden. Gardner zou te weinig wetenschappelijke bewijzen hebben voor zijn theorie of de term intelligentie gebruiken voor eigenschappen die ook als talent of vaardigheid kunnen worden omschreven. Intussen is er meer neurologisch onderzoek gedaan, waaruit blijkt dat wel degelijk sprake is van verschillende intelligenties. Alleen de 9e, ‘spirituele intelligentie’, voldoet niet aan de criteria en wordt niet door Gardner erkend.

Gardners theorie heeft sinds 1983 enorm aan populariteit gewonnen, mede door de erkenning van de verschillen die er zijn tussen mensen; jong en oud. In de Verenigde Staten wordt zijn theorie gebruikt voor het bevorderen van differentiatie binnen het onderwijs en ook in Nederland zijn er particuliere scholen die onderwijs geven volgens deze theorie. Belangrijker nog: met onderwijs dat gebaseerd is op de meervoudige intelligentie theorie worden successen gehaald.